Binnenveld

Actueel

• De Regiegroep Binnenveld is begin maart 2012 bijeen geweest. Zij besprak de stand van zaken van het gebiedsproces. Op dit moment is er nog onvoldoende duidelijkheid over de beschikbare hoeveelheid middelen voor uitvoering van Natura 2000. De Regiegroep kan daarom geen concrete beslissingen over maatregelen nemen. 
  
• Dienst Landelijk Gebied (DLG) provincie en waterschappen bespreken binnenkort het maatregelenpakket dat het resultaat is van de berekeningen rond stikstof in Binnenveld (uitkomsten Programmatische Aanpak Stikstof, PAS). Zij bekijken wat dit betekent voor de uitvoeringsprogramma’s en financiering. De bestuurlijke afweging over de maatregelen gebeurt naar verwachting na de zomer.
• Er is een brochure met een heldere uitleg over de PAS verschenen. Uitgebreide informatie over de PAS is ook te vinden op pas.natura2000.nl.
• Het hoofdstuk over maatregelen in het beheerplan is klaar. De hoofdstukken over monitoring, sociaal economische effecten, bestaand gebruik/vergunningverlening en het uitvoeringsprogramma worden in de tweede helft van 2012 geschreven, zodra de landelijke of provinciale formats voor deze hoofdstukken beschikbaar zijn.
  
• Het beheerplan voor Binnenveld kan pas worden afgerond, als het gebied definitief is aangewezen door de minister als Natura 2000-gebied. Dat is nog niet gebeurd. Eerst is meer duidelijkheid nodig over de financiering van de mogelijke maatregelen, zo vinden het Rijk en de provincies. In mei zal de staatssecretaris de Tweede Kamer informeren over de voortgang van de aanwijzing van de Natura 2000-gebieden 
  
• Rijk en provincies hebben nieuwe afspraken gemaakt over de verdeling van de bevoegdheden en verantwoordelijkheden rond het natuurbeleid en de realisatie van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS).  De afspraken staan in het Natuurakkoord. Op de site van de provincie Gelderland leest u hier meer over. 
• De provincie en DLG bespreken de uitkomsten van de PAS en de voortgang van het beheerplan met de betrokken gebiedscommissies en werkgroepen. Zij zullen ook overige betrokkenen en belangstellenden gaan informeren.
  

Kenmerken van het gebied

In het zuiden van de Gelderse Vallei, tussen de stuwwallen van de Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe, ligt het Natura 2000-gebied Binnenveld. Dit Natura 2000-gebied bestaat uit twee deelgebieden, de Bennekomse Meent (53 hectare) en de Hel/Blauwe Hel (64 hectare). 

Het gebied Binnenveld wordt doorsneden door het kanaal de Grift dat tevens de bestuurlijke grens vormt tussen de provincies Utrecht en Gelderland (tussen de gemeentes Veenendaal en Ede). De Hel en de Blauwe Hel liggen in de provincie Utrecht (gemeente Veenendaal) en de Bennekomse Meent in de provincie Gelderland (gemeente Ede).

Kenmerken

Het Binnenveld is een gebied met ongekende ecologische waarden en potenties. Kenmerkend voor het gebied zijn restanten van kwelgevoelige vegetaties en bijzondere leefgebieden die tot de jaren veertig van de vorige eeuw nog grootschalig voorkwamen. Na die tijd is de omvang van het gebied ingrijpend afgenomen, en kreeg de omgeving een meer intensief agrarisch karakter. Desondanks herbergt de Bennekomse Meent het grootste oppervlak aan blauwgrasland in Nederland en is de Hel/Blauwe Hel één van de weinige gebieden in Nederland waar trilveen in het beekdal voorkomt.
Om deze bijzondere natuurwaarden veilig te stellen is het Binnenveld aangewezen als Natura 2000-gebied, en wordt een beheerplan opgesteld.  

Aanpak beheerplan

In opdracht van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) stellen de Dienst Landelijk Gebied (DLG) en Staatsbosbeheer het beheerplan op voor het Binnenveld. Ze doen dit samen met alle andere betrokkenen bij het gebied. Het Natura2000-gebied Binnenveld is voor meer dan 50% in eigendom van Staatsbosbeheer.

Aanwijzingsbesluit: doelen

Aan het opstellen van een beheerplan gaat een aanwijzingsbesluit vooraf. Daarin zijn de definitieve grenzen van het gebied bepaald en de instandhoudingsdoelen geformuleerd: natuurdoelen die de komende tijd in het Binnenveld gehaald moeten worden. Dit zijn: 

• uitbreiding van het oppervlak en behoud van de kwaliteit van blauwgraslanden;
  
• uitbreiding van het oppervlak en verbetering van de kwaliteit van overgangs- en trilvenen (trilvenen);
  
• uitbreiding van het oppervlak en verbetering van de kwaliteit van kalkmoerassen.

De verwachting is dat het aanwijzingsbesluit voor het Binnenveld begin 2011 definitief wordt vastgesteld.

Extra aandacht voor waterhuishouding

Omdat het Binnenveld kampt met verdroging is het ook aangewezen als TOP-gebied (een gebied waar de verdroging een punt van zorg is). Voor de TOP-gebieden geldt dat de maatregelen tegen verdroging in 2015 genomen moeten zijn. Vanwege deze urgentie is al met het opstellen van het beheerplan begonnen vóór het aanwijzingsbesluit definitief is.

In samenhang met het beheerplan stelt het Waterschap Vallei en Eem een Gewenst Grond- en Oppervlaktewater Regime (GGOR) op. De waterhuishouding is een belangrijk thema voor het kwelgevoelige en verdroogde Binnenveld.  

Het beheerplan Binnenveld zegt niet alleen iets over de Hellen en Bennekomse Meent, maar ook over de omgeving. Vooral voor de agrarische sector zijn de afspraken van belang over hoe de natuur behouden en ontwikkeld wordt. De agrarische sector wordt daarom nauw bij het proces betrokken.

Taakverdeling

DLG schrijft het beheerplan en zorgt voor de afstemming met de betrokken partijen.

Er zijn een toetsingscommissie en een klankbordgroep in het leven geroepen. Zij bewaken de kwaliteit van het proces. De toetsingscommissie bestaat uit afgevaardigden van de provincies Utrecht en Gelderland en van het ministerie van EL&I. De klankbordgroep bestaat uit vertegenwoordigers van overheden, natuur- en milieuorganisaties, de agrarische sector en het bedrijfsleven. De klankbordgroep bespreekt gedurende het proces versies van het beheerplan en levert zo een inhoudelijke bijdrage.

Bewoners en andere geïnteresseerden worden geïnformeerd via  inloopbijeenkomsten.  Daar is gelegenheid om van gedachten te wisselen met de opstellers van het beheerplan. Deze bijeenkomsten zullen worden aangekondigd in de plaatselijke huis-aan-huisbladen.

Formeel stellen de minister van EL&I en de provincies Gelderland en Utrecht het plan in ontwerp vast. Vervolgens ligt het ontwerp ter visie en vindt inspraak plaats. Op basis daarvan stellen de minister en de twee provincies het plan definitief vast. 

Inhoud beheerplan

Het beheerplan beschrijft:

• waar de in stand te houden natuurwaarden zich in het gebied bevinden;
  
• waar, in welke mate en in welk tempo natuurwaarden moeten worden ontwikkeld;
  
• welke beleids- en beheermaatregelen nodig zijn om de instandhoudingsdoelen voor de natuurwaarden te bereiken;
  
• welke bestaande activiteiten in en nabij het gebied wel of niet schadelijk zijn voor het realiseren van instandhoudingsdoelen;
  
• hoe de uitvoering van het beheerplan wordt gefinancierd en gemonitord.

Het plan geeft aan in welke mate de doelen in de eerste zes jaar nadat het plan is vastgesteld, moeten worden gehaald. Het geeft ook aan welke maatregelen daarvoor nodig zijn.