Achter de Voort, Ageler- en Voltherbroek

Natura 2000-landschap

Beekdalen

Status

Habitatrichtlijn

Beheerder

Staatsbosbeheer, Overijssels Landschap, particulieren

Provincie

Overijssel

Gemeente

Dinkelland

Oppervlakte

324 hectare

Actueel


  • DLG heeft een nieuwe habitatkaart gemaakt. Die geeft een zo nauwkeurig mogelijk beeld van welke type leefgebied waar in het gebied voorkomt. De kaart vormt een goede basis om eventuele beschermende maatregelen te kunnen bepalen. 
  • Het onderzoek naar keileem in en rond Achter de Voort is afgerond. Met de nieuwe gegevens kan worden vastgesteld in hoeverre het grondwater rondom dit gebied een relatie heeft met de natuur binnen het gebied.
  • Alle informatie over de aanpak van stikstofsituatie in de Natura 2000-gebieden vindt u op de website over de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS)

Kenmerken van het gebied

Achter de Voort, Agelerbroek en Voltherbroek zijn drie bijzondere loofbosgebieden in Twente tussen de stuwwallen van Oldenzaal en Ootmarsum. Door de plaatselijke aanwezigheid van kalkrijke leem in de ondergrond en door het waterregime zijn dit vanouds zeer soortenrijke gebieden. 

Om de bijzondere waarden van het gebied te beschermen wordt een beheerplan opgesteld.

Natuurwaarden
Achter de Voort Achter de Voort is een gebied waar natte en droge delen elkaar afwisselen. Op de drogere delen staat eiken-haagbeukenbos en de laagste delen bestaan uit elzenbroekbos. Op de overgangen van hoog naar laag groeit vogelkers-essenbos.
Het Agelerbroek is een elzenbroekbos met daarin hooilanden en schrale graslandjes. In dit gebied is de zeldzame zeggekorfslak aangetroffen.
Het Voltherbroek heeft van de drie gebieden de grootste variatie aan plantensoorten. Hier liggen nog hooilandjes die als blauwgraslanden worden gekenmerkt. Dit wijst op aanwezigheid van kwelwater. Er liggen meerdere poelen waarin de kamsalamander en de boomkikker zich voortplanten.

Aanpak beheerplan

In opdracht van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) stelt Dienst Landelijk Gebied (DLG) samen met een vertegenwoordiging van diverse partijen (LTO, Staatsbosbeheer, gemeente, waterschap en provincie) het beheerplan op. Ook de particuliere grondeigenaren zijn vertegenwoordigd in de werkgroep.

Aanwijzingsbesluit: doelen

De basis voor het opstellen van een beheerplan is het aanwijzingsbesluit. Dit is het besluit van de minister van LNV waarin de grenzen van het gebied zijn bepaald en instandhoudingsdoelen geformuleerd: natuurdoelen die de komende tijd in deze Natura-2000 gebieden gehaald moeten worden. Voor Achter de Voort en Ageler- en Volterbroek zijn dit:

  • Behoud van de huidige oppervlakte en de kwaliteit van de blauwgraslanden en de eikenhaagbeukenbossen
  • Uitbreiding van de oppervlakte van de 'vochtige alluviale bossen' (dit zijn het vogelkers-essenbos en elzenbroekbos) en verbetering van hun kwaliteit
  • Uitbreiding van het leefgebied van de zeggekorfslak zodat de populatie kan uitbreiden
  • Uitbreiding van het leefgebied van de kamsalamander, zodat de soort behouden blijft

Waterhuishouding en stikstof

Twee sleutelfactoren bepalen of de natuurwaarden van de drie bosgebieden veilig kunnen worden gesteld zijn: de manier waarop de waterhuishouding is ingericht en de hoeveelheid stikstof die uit de lucht neerslaat.
Het vogelkers-essenbos, het elzenbroekbos en de blauwgraslanden zijn afhankelijk van een hoge grondwaterstand. Voor bepaalde delen is de waterhuishoudkundige situatie al redelijk optimaal. Voor grote delen van het Natura2000-gebied zijn echter nog ingrepen nodig om de grondwaterstand verder omhoog te krijgen. Vanwege de belangen die hiermee gemoeid zijn, zal dit met veel zorg gebeuren.
Veel planten zijn gevoelig voor te grote hoeveelheden stikstof.  Daarom gelden er normen die aangeven hoeveel neerslag van stikstof uit de lucht (de depositie) acceptabel is. In het beheerplan zal worden aangegeven welke maatregelen nodig zijn om de hoeveelheid stikstof terug te dringen.

Taakverdeling

Bij het opstellen van het beheerplan hebben alle betrokkenen bij het gebied de mogelijkheid om inbreng te leveren. De taakverdeling is als volgt:
DLG schrijft het beheerplan samen met Staatsbosbeheer en  waterschap Regge en Dinkel en zorgt voor de afstemming met de betrokken partijen. Een werkgroep van betrokken organisaties bespreekt de versies van het beheerplan en levert een inhoudelijke bijdrage. Zij zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor de totstandkoming van het beheerplan. Een klankbordgroep met vertegenwoordigers van belanghebbende partijen adviseren en denken mee. Een stuurgroep met bestuurlijke vertegenwoordiging, adviseert over het beheerplan. Een afvaardiging van het ministerie van LNV en de provincie Overijssel bewaakt de kwaliteit van het proces.

Achter de Voort Voor omwonenden en andere geïnteresseerden organiseert DLG informatiebijeenkomsten. Daar is gelegenheid om van gedachten te wisselen met de opstellers van het beheerplan. Deze bijeenkomsten zullen worden aangekondigd in de plaatselijke huis-aan-huisbladen.

Als het beheerplan in concept gereed is, stellen de minister van LNV en de provincie Overijssel het vast. Daarna ligt het als een ontwerpplan ter visie en kan iedereen er op inspreken. Aan het eind van het proces stellen de minister en de provincie het beheerplan definitief vast.

Inhoud beheerplan

Het beheerplan beschrijft:

  • De precieze locatie van de in stand te houden natuurwaarden
  • Waar, in welke mate en in welk tempo natuurwaarden moeten worden ontwikkeld
  • Welke beleids- en beheermaatregelen nodig zijn om de instandhoudingsdoelen voor de natuurwaarden te handhaven
  • In welke mate bestaande activiteiten in en nabij het gebied al dan niet schadelijk zijn voor het realiseren van de instandhoudingsdoelen (noodzaak vergunning Natuurbeschermingswet)
  • Hoe de uitvoering van het beheerplan wordt gemonitord en gefinancierd