Overheid, natuurbeschermers, particulieren en (agrarische) ondernemers gaan samen maatregelen nemen om de bijzondere planten en vogels in het moerasgebied De Deelen in de provincie Fryslân te beschermen. De maatschappelijke organisaties en overheden hebben daarover afspraken gemaakt in het beheerplan voor dit Natura 2000-gebied dat donderdag 6 januari is gepresenteerd. Het gaat om het eerste ontwerp-beheerplan voor een Natura 2000-gebied in het noorden van het land en het eerste plan waarvoor het ministerie van EL&I aan de lat staat.
De Deelen ten noorden van Heerenveen is een van de gebieden in Fryslân die het laatst verveend is. Het gebied (514 hectare) is na de vervening niet door de landbouw in gebruik genomen maar als laagveenmoerasgebied blijven bestaan. Het is een doolhof van langgerekte petgaten met daartussen de legakkers waar vroeger de turf op gedroogd werd. Het gebied dat wordt beheerd door Staatsbosbeheer en particulieren is voor bijzondere vogels belangrijk omdat het een rustplaats biedt en een plek om te foerageren. Het gaat om broedvogels als de roerdomp en de zwarte stern en niet-broedvogels als zilverreiger, de kolgans en de smient. De Deelen is daarnaast ook van belang voor de waterroofkever en de meervleermuis.
Netwerk van Europese natuurgebieden
De Deelen is één van de 162 Natura 2000-gebieden (plus vier mariene gebieden) in Nederland. Deze gebieden maken deel uit van een netwerk van Europese natuurgebieden in de Europese Unie die zijn aangewezen op grond van de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn. Volgens deze Europese richtlijnen moeten lidstaten bijzondere planten- en diersoorten en hun natuurlijke leefomgeving beschermen. Hiermee wordt voorkomen dat de natuur steeds eenvormiger wordt en dat zeldzame soorten verder in aantal afnemen.
Nauw overleg
In beheerplannen geven de gebieden aan hoe de natuur beschermd wordt. De plannen worden in nauw overleg met mensen die in de omgeving werken, wonen en recreëren opgesteld. Ook bij het beheerplan voor De Deelen zijn met vertegenwoordigers van betrokken partijen, zoals beheerders, gebruikers, omwonenden, gemeenten, natuurorganisaties en waterschappen afspraken gemaakt over maatregelen om de vogels te beschermen en tegelijkertijd economische activiteiten doorgang te laten vinden. Het ontwerp-beheerplan voor De Deelen is opgesteld door Dienst Landelijk Gebied en Staatsbosbeheer in samenspraak met een gebiedsgroep waarin diverse belangen rond het gebied vertegenwoordigd zijn. In het gebied vindt nog steeds commerciële vervening plaats. De aanpalende zandwinplas zorgt voor de toevoer van schoon water in het natuurgebied en tevens is er agrarisch natuurbeheer.
Maatregelen voor beheer
De Deelen is voor natuurbeheer een lastig gebied omdat het als moerasgebied hoger ligt in het lager gelegen omringende landbouwgebied. Er is sprake van verdroging, ophoping van voedingsstoffen en erosie van de legakkers. In samenhang met de bestaande activiteiten in het gebied zijn er maatregelen opgenomen voor het beheer. Het gaat om maatregelen waarbij bijvoorbeeld petgaten tijdelijk droog worden gezet om de rietontwikkeling te bevorderen en het plaatsen van slibschermen om ‘slibopwerveling’ tegen te gaan.
Terinzagelegging
Als het ontwerp-beheerplan is vastgesteld door Gedeputeerde Staten van provincie Friesland en staatssecretaris Bleker van EL&I kunnen belanghebbenden en belangstellenden gedurende zes weken een zienswijze hierop indienen. De precieze datum van de terinzagelegging wordt in de Staatscourant en via de media bekend gemaakt. Het ontwerp-beheerplan en de relevante achtergronddocumenten zullen dan ook beschikbaar zijn op de website van het ministerie van EL&I, www.rijksoverheid.nl/natura2000.
Meer informatie:
Dienst Landelijk Gebied, Piet Op ‘t Hof, M 06 5240 1207